Deel 37: Werken voor SABIC in Riyadh/Saudi Arabia

Week: 11 – 17 januari

Thema van de week: Rijst uit het vuistje

Vijf januari, kort na middernacht, land ik ergens op een baan achteraf, op “King Khaled Airport” in Riyadh en we mogen ruim veertig minuten wachten alvorens er toestemming komt om het toestel te verlaten. Welcome in Saudi Arabia in 2014! De verrassing is dan echter, dat ik in een recordtijd van 5 minuten na het verlaten van het vliegtuig voorbij de douane ben. Da’s een mooie compensatie en deze binnenkomst bevalt eerlijk gezegd beter dan een half uur in de rij staan voor de douane. Zouden de Saudi’s ook nieuwe voornemens hebben? De recordtijd is nog verrassender als je bedenkt dat men de toestroom van het aantal expats de komende jaren wil beperken c.q. de verhouding werkende Saudi’s ten opzichte van expats wil verbeteren ten gunste van de landgenoten. Deze “Saudization” (= kortweg “Meer Saudi’s aan het werk”) is een hot issue. De doelstelling is om de werkloosheid onder de eigen bevolking terug te dringen; bedrijven hebben daartoe targets en worden daarop gecontroleerd.

Onze HR Directeur laat nog even weten dat er om 8.00 A.M. een vergadering is; dat betekent een korte nachtrust en meteen “aan-de-bak”. Bij terugkeer van een vakantie zijn Saudi’s altijd zeer attent (of is het een ritueel?) en dat betekent in de loop van de dag veel vragen beantwoorden over “How is Holland? Cold?” en “How is the family?” Kennelijk is de jaarwisseling niet aan iedereen in het Kingdom geruisloos voorbij gegaan, want zo nu en dan klinkt het “Happy New Year”.

Vervolgens eind van de week weer in het vliegtuig gestapt voor een “uitje” naar Jubail. Twee dagen HR-collega’s trainen in het opstellen van “Ontwikkeldoelen”. Een leuke klus, samen met Ed, die echter slechts toestemming krijgt om één dag aanwezig te zijn. Voor niet HR-ingewijden, het gaat hier om het formuleren van doelen om medewerkers te ontwikkelen op het gebied van gedrag; kennis en vaardigheden. De training is bestemd voor de HR-collega’s zodat zij ook in hun eigen organisatie aan de slag kunnen met dit weerbarstige thema.

De december-sessie in Yanbu verliep goed; in de afgelopen weken zijn de puntjes op de “i” gezet en vol goede moed ben ik op de eerste dag om even voor achten in het “Sadaf Beachcamp”. “Sadaf” is een van de 20 affiliates (= grote productie-organisatie) en heeft ruim 800 medewerkers. Vrijwel elke affiliate heeft een “Beachcamp”; een soort “buitenverblijf” aan zee waar kan worden vergaderd; gesport en natuurlijk zijn er faciliteiten om te eten en te bidden. Daarnaast heeft elke affiliate een “Desert Camp”’ dat is iets soberder en betreft een aantal semi-permanente tenten in de woestijn, maar de doelstelling is dezelfde. Ver weg van de hectiek, elkaar ontmoeten om in een ontspannen omgeving zaken betreffende het werk te bespreken. Noem het “conferentie-oorden”.

Bij aankomst is er nog geen activiteit, maar dat is niet verontrustend, want in de uitnodiging staat “Breakfast 8 – 8.30”. Ik installeer mijn laptop; draai proef met de presentatie en drink een kopje koffie. Als het om 8.15 uur echter nog steeds rustig is, word ik een beetje onrustig. Op dat moment gaat de telefoon. Een van de HR-managers: “Hi Gèrard, my HRBP’s cannot find you!” Da’s snel opgelost want buiten staan er drie te wachten! Mijn wedervraag: “Where are the other guys?” In plaats van de zeven aangemelde personen zijn er slechts drie aanwezig. Snel word me duidelijk dat men naast een mail met programma en uitnodiging, kennelijk ook nog een aparte invitatie verwacht voor de agenda! “My employees are always so busy, they expect also an invitation for the agenda”. Twee uitnodigingen als het ware voor één training. Vooruit dan maar.
Het advies is om collega’s die vandaag niet verschijnen en zij die zich voor morgen hebben aangemeld, alsnog een uitnodiging te sturen voor de agenda. Zo gezegd zo gedaan en in no time krijg ik meer dan tien bevestigingen. Da’s fijn, maar ook merkwaardig. Zouden ze dan toch een reservering hebben in hun schaduwagenda, maar verwacht men bovendien een aparte uitnodiging om echt te verschijnen? Toch een beetje vreemd en veel extra werk. Hoe verwend kun je zijn, maar laten we het op een cultureel misverstandje houden.

Het worden twee memorabele dagen. De leergierigheid van de HR collega’s is zeer groot en het feit dat men op deze wijze een steuntje in de rug krijgt wordt hooglijk gewaardeerd. De meeste van onze HR-collega’s hebben maximaal een jaar of vijf ervaring en hebben vaak een overstap vanuit een andere discipline gemaakt. Die waardering blijkt ook uit de lunch; voor mij het meest bijzondere gebeuren van deze twee dagen. Normaliter is er een buffet in een grote zaal, maar deze keer gaat men traditioneler te werk. Er worden dikke tapijten uitgerold en "gedekt" op de grond.
Grote schalen vol met rijst; groenten; kip en lamsvlees worden aangedragen. Normaliter zijn deze bestemd voor 8 personen en we eten er slechts met z’n vieren van. Mam zou zeggen: “De ogen zijn hier groter dan de buik”; maar de cultuur is dat gasten niets te kort mogen komen en om de gastvrijheid te tonen, wordt er altijd eten in overvloed aandragen. De hoeveelheid voedsel welke vervolgens in dit land wordt weggegooid, is aanzienlijk.

We nemen plaats rond de schaal, op de grond, en eenieder pakt met de handen het eten. “Kip-op-het-vuistje” wordt thuis wel geaccepteerd, maar rijst met de hand eten zeker niet! Cultureel verschilletje!
Zitten op de grond voelt ongemakkelijk; ver van “je bord” en ook nog eens rijst met de hand eten. De kwaliteit is prima; maar dit zijn te veel uitdagingen in een keer en na de maaltijd heb ik toch het gevoel dat ik nog iets mis. Het hele proces verloopt bovendien trager en onderweg verlies je natuurlijk een aantal korrels, maar gelukkig is de rijst goed droog en een extra gang naar de stomerij niet nodig. Ook het opstaan valt niet mee als je een klein half uur in deze houding hebt gezeten. Niettemin een gezellige lunch, maar naar ik begrijp eten de meeste Saudies thuis toch gewoon aan tafel. Gezien de hoeveelheid voedsel welke op “Saudi-plekken” van de schaal is verdwenen, lijkt het er toch op dat ze nog een behoorlijke routine hebben.

Overigens at ik vrijdag jl. tijdens de nieuwjaarsreceptie op de Nederlandse Ambassade, met mijn Angelsaksische introducees Ed en Les, zonder daarbij stil te staan (!), gewoon uit het vuistje Hollandse lekkernijen; zoals bitterballen; oliebollen en Unox rookworst. Vertrouwd zijn met een cultuur bepaalt nu eenmaal het bewustzijn. Voor Ed en Les was het evenwel een kleine cultuurshock; zij konden niet genoeg van krijgen van de “Superbe Dutch delicacies”.
Aanstaande vrijdag hebben we een Bedoeïenen-dag; benieuwd wat ons dan te wachten staat met betrekking tot de wijze van eten.